Wadowice odsłaniają wojenne ślady - spacer przez pamięć miasta

Na co dzień mijamy je bez zastanowienia: rynek, okolice dawnego gimnazjum, ulicę przy więzieniu, plac Bohaterów Getta. Wadowickie Centrum Kultury zaprasza na spacer, który pokaże te miejsca przez historie mieszkańców doświadczonych wojną i okupacją.

• „Wojna w pamięci” poprowadzi przez miejsca naznaczone historią
• Pamięć mieszkańców połączy się z uważnym patrzeniem na miasto
• Tego dnia można przejść trasę i zostać przy sztuce

„Wojna w pamięci” poprowadzi przez miejsca naznaczone historią

Tematyczny spacer „Wojna w pamięci. Wadowice we wspomnieniach i relacjach” odbędzie się w sobotę, 26 września 2026 roku, w godz. 10.00-12.00. Zbiórka zaplanowana jest przy Muzeum Miejskim w Wadowicach, ul. Kościelna 4.

Trasę poprowadzi dr Marcin Witkowski, historyk, doktor nauk humanistycznych i adiunkt Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wadowiczanin przez lata związany z Muzeum Miejskim, będzie przewodnikiem po miejscach, w których wielka historia zderzała się z codziennością mieszkańców.

Opowieść zacznie się w okolicy dzisiejszego pl. Bohaterów Getta. To tutaj uczestnicy poznają losy żydowskich mieszkańców miasta - od pierwszych miesięcy wojny po likwidację wadowickiego getta w sierpniu 1943 roku.

Później spacer przeniesie się w okolice dawnego gimnazjum przy ul. Mickiewicza. Ważnym punktem będą wypracowania napisane przez uczniów wadowickiego gimnazjum i liceum w październiku 1939 roku. Te młodzieńcze świadectwa pozwalają zobaczyć początek okupacji nie z perspektywy podręcznikowej daty, lecz oczami osób, które właśnie wtedy próbowały zrozumieć nową, brutalną rzeczywistość.

Na trasie znajdzie się także sąsiedztwo więzienia przy ul. Słowackiego. Wspomnienia i dokumenty opowiedzą o aresztowaniach, przemocy, egzekucjach oraz deportacjach mieszkańców Wadowic i okolic do obozów koncentracyjnych.

Kolejny przystanek, przed klasztorem Ojców Karmelitów Bosych na „Górce”, przybliży szczególną sytuację miasta po włączeniu jego części do III Rzeszy. Dawna siedziba Grenzschutzu i urząd celny staną się punktem wyjścia do rozmowy o granicy i jej wpływie na życie mieszkańców.

Finał zaplanowano na wadowickim rynku. W centrum miasta uczestnicy wrócą do stycznia 1945 roku, gdy Wadowice znalazły się w strefie bezpośrednich działań wojennych związanych z ofensywą Armii Czerwonej. Walki przyniosły ofiary wśród żołnierzy i ludności cywilnej, a także zniszczenia zabudowy i infrastruktury. 🕰️

Pamięć mieszkańców połączy się z uważnym patrzeniem na miasto

Spacer nie będzie wyłącznie przejściem od punktu do punktu. Relacje uczniów, mieszkańców oraz proboszcza wadowickiej fary, ks. Leonarda Prochownika, pozwolą spojrzeć na okupację przez doświadczenia konkretnych ludzi. Dzięki temu znane ulice i budynki zyskają dodatkowy wymiar - staną się miejscami czyjejś codzienności, strachu, nadziei i straty.

Wydarzenie jest częścią projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice - historia, która trwa”. To także początek działań artystycznych. Osoby zapisane na warsztaty już podczas spaceru będą przyglądać się detalom i śladom obecnym w miejskiej przestrzeni. Zebrane obserwacje posłużą później jako materiał do własnych prac. 🎨

Po spacerze uczestnicy warsztatów spotkają się ponownie w muzeum o godz. 12.50, a następnie przejdą do pracowni „Pralnia Sztuki”. Zajęcia rozpoczną się o godz. 13.00 i potrwają do godz. 15.30.

Powiązany artykuł

Wadowice sprzed stu lat wychodzą na ulicę - spacer może zaskoczyć

Tego dnia można przejść trasę i zostać przy sztuce

Sam spacer nie wymaga wcześniejszych zapisów. Udział w spacerze jest dostępny bez zapisów, więc wystarczy pojawić się na zbiórce w muzeum o godz. 10.00.

Inaczej wygląda udział w części warsztatowej. Warsztaty artystyczne są bezpłatne, ale obowiązują wcześniejsze zapisy za pośrednictwem serwisu Strefa Zajęć. Osoby uczestniczące w warsztatach prowadzonych już podczas spaceru powinny pojawić się przy muzeum o godz. 9.45, a po zakończeniu trasy wrócić na spotkanie organizacyjne o godz. 12.50.

W przypadku niepogody spacer odbędzie się jako spotkanie stacjonarne w Stacji Kultury w Wadowicach. Bez względu na formę będzie to okazja, by spojrzeć na miasto z większą uwagą i przypomnieć sobie, że jego historia nie kończy się w muzealnych gablotach. 📍

na podstawie: Wadowickie Centrum Kultury.