Chirurg klatki piersiowej – czym się zajmuje i jakie choroby leczy

Torakochirurgia to specjalizacja obejmująca leczenie operacyjne schorzeń płuc, przełyku oraz struktur śródpiersia. Chirurg klatki piersiowej diagnozuje i operuje zarówno zmiany łagodne, jak i nowotworowe, a także prowadzi pacjentów po zabiegach w obrębie płuc i przełyku. W Szpitalu Dworska w Krakowie możliwa jest kwalifikacja do leczenia torakochirurgicznego oraz konsultacja kontrolna.

• Torakochirurg leczy guzy płuc, torbiele i ropnie
• Specjalista wykonuje zabiegi resekcji nowotworów i limfadenektomii
• Zakres obejmuje także rekonstrukcje przełyku i leczenie przepuklin rozworu przełykowego
• Konsultacja pozwala zaplanować dalszą diagnostykę lub operację

Zakres pracy chirurga klatki piersiowej w leczeniu chorób płuc

Rak płuca odpowiada w Polsce za największą liczbę zgonów onkologicznych – rocznie rozpoznaje się około 22–23 tysiące nowych przypadków według danych Krajowego Rejestru Nowotworów. W stadium I–IIIA leczeniem z wyboru pozostaje radykalna resekcja chirurgiczna, o ile pozwala na to wydolność oddechowa chorego.

Chirurg klatki piersiowej (torakochirurg) zajmuje się operacyjnym leczeniem chorób płuc, opłucnej, śródpiersia i przełyku – z wyłączeniem kardiochirurgii. W obszarze płuc oznacza to:

• leczenie operacyjne guzów płuc łagodnych i złośliwych,
• kwalifikację do resekcji w raku płuca według klasyfikacji TNM,
• operacyjne leczenie ropni płuc i powikłań martwiczego zapalenia,
• leczenie torbieli płuc i zmian rozedmowych (np. bule rozedmowe),
• leczenie nawracającej odmy opłucnowej,
• powikłania gruźlicy płuc wymagające interwencji chirurgicznej.

Zakres zabiegu zależy od rozległości zmiany:

• segmentektomia – usunięcie segmentu płuca,
• lobektomia – resekcja całego płata (standard w operacyjnym raku płuca),
• pneumonektomia – usunięcie całego płuca w zaawansowanych przypadkach,
• resekcje atypowe klinowe przy małych zmianach obwodowych.

Warunkiem bezpieczeństwa operacji jest ocena wydolności oddechowej: spirometria (FEV1), dyfuzja gazów (DLCO), gazometria oraz ocena ryzyka operacyjnego (skala ASA, ECOG).

Schorzenia przełyku i śródpiersia wymagające interwencji operacyjnej

Śródpiersie to przestrzeń między płucami zawierająca serce, duże naczynia, tchawicę, przełyk i węzły chłonne. Zmiany w tej okolicy często długo nie dają objawów, a wykrywane są w tomografii komputerowej.

Torakochirurg leczy operacyjnie:

• guzy śródpiersia (np. grasiczaki, potworniaki, chłoniaki – w wybranych etapach diagnostycznych),
• powiększone węzły chłonne śródpiersia wymagające biopsji (np. w diagnostyce raka płuca),
• wole zamostkowe schodzące do klatki piersiowej,
• torbiele śródpiersia.

W zakresie przełyku torakochirurgia obejmuje:

• leczenie operacyjne raka przełyku (we współpracy z onkologiem i gastroenterologiem),
• rekonstrukcje przełyku,
• operacje przepukliny rozworu przełykowego,
• leczenie powikłań perforacji przełyku.

Część procedur wykonywana jest techniką małoinwazyjną (VATS lub torakoskopia), co zmniejsza uraz operacyjny i skraca hospitalizację.

Resekcja guzów łagodnych i złośliwych w obrębie klatki piersiowej

Nie każda zmiana w płucu oznacza nowotwór złośliwy. Guzki <6 mm u osób bez czynników ryzyka często podlegają obserwacji według zaleceń radiologicznych (np. rekomendacje Fleischner Society). Natomiast zmiany o cechach podejrzanych w TK, powiększające się w kontrolach lub z dodatnim wynikiem PET-CT wymagają dalszej diagnostyki i często leczenia operacyjnego.

Resekcja może obejmować:

• guzy płuc pierwotne i przerzutowe,
• zmiany łagodne (np. hamartoma),
• torbiele i zmiany opłucnowe,
• przerzuty do węzłów chłonnych śródpiersia (limfadenektomia).

W raku płuca standardem jest lobektomia z systemową limfadenektomią śródpiersiową. Celem jest uzyskanie marginesu R0 (brak komórek nowotworowych w linii cięcia). O zakresie operacji decyduje stadium TNM, stan ogólny chorego i rezerwa oddechowa.

Kwalifikacja do zabiegu torakochirurgicznego w Krakowie

Kwalifikacja do operacji torakochirurgicznej wymaga analizy badań obrazowych (TK klatki piersiowej, PET-CT), wyniku histopatologii oraz oceny wydolności układu oddechowego i krążenia. To proces wieloetapowy, często omawiany w ramach konsylium onkologicznego.

W Krakowie możliwa jest konsultacja torakochirurgiczna w Szpitalu Dworska, gdzie pacjenci uzyskują ocenę wskazań do zabiegu oraz plan dalszego postępowania. Operacje wykonywane są w zewnętrznym ośrodku uzgodnionym z lekarzem prowadzącym, adekwatnie do zakresu procedury i stopnia jej skomplikowania.

Podczas konsultacji oceniane są:

• wskazania do leczenia operacyjnego lub dalszej diagnostyki (np. mediastinoskopia, torakoskopia),
• ryzyko powikłań pooperacyjnych (niewydolność oddechowa, przeciek powietrza, krwawienie),
• alternatywy terapeutyczne (leczenie systemowe, radioterapia, obserwacja).

Pacjenci po operacjach klatki piersiowej mogą również zgłosić się na wizytę kontrolną w przypadku duszności, bólu w klatce piersiowej czy wątpliwości dotyczących przebiegu rekonwalescencji.