CK Wadowice: Szachowe pasje Karola Wojtyły
Szachy to królewska gra”, która w Europie cieszy się niesłabnącym powodzeniem od czasów gdy zagościła na dworach królewskich we wczesnym średniowieczu. Zawędrowała również do Rzymu, gdzie znalazła uznanie papieży. Wśród jej miłośników i teoretyków był wadowiczanin Jan Paweł II, autor kilku zadań szachowych, do zmierzenia z którymi zapraszamy dzisiaj naszych czytelników.
Szachy są jedną z najstarszych gier, sięgającą swymi początkami hinduskiej czaturangi i perskiego szatrandżu. W Europie pojawiły się w VIII wieku i na stałe zagościły na królewskich dworach zyskując rangę królewskiej gry”. Dotarły również do Rzymu, a kilku papieży było wielkimi miłośnikami tej gry. Do grona tego należał również Jan Paweł II, który jeszcze jako kleryk opracował kilka zadań szachowych, opublikowanych po latach we francuskim czasopiśmie Europe Echecs”. Opracowane przez Karola Wojtyłę w 1946 r. zadania zostały przedrukowane później w polskim miesięczniku Szachy”, jedynym w PRL piśmie poświęconym tej tematyce. Tekst autorstwa Jerzego Giżyckiego, wielkiego miłośnika królewskiej gry” i współautora dwutomowej encyklopedii szachowej, ukazał się w październikowym numerze miesięcznika w 1979 r.
Dzisiaj zapraszamy więc naszych czytelników do lektury artykułu z miesięcznika Szachy” oraz pochylenia się nad czterema papieskimi łamigłówkami szachowymi”.
**Jerzy Giżycki,Jan Paweł II miłośnikiem szachów , Szachy”, **nr 10 (394), październik 1979, s. 301-302.
Spośród papieży interesujących się grą szachową, jako pierwszego wymienić należy Innocentego III (ok. 1160 1216, Lotario Segni), panującego na tronie apostolskim od 1198 roku, który w przypisywanym jego autorstwu moralitecie (tzw. Moralitecie Innocentego”) wiele miejsca poświęca szachom, z ich pomocą tworząc porównania na tematy życia i śmierci, moralności i etyki, w duchu zgodnym ze średniowiecznymi moralitetami szachowymi. Tekst łacińskiego rękopisu Moralitetu Innocentego” stanowi cenny dokument dla badań nad terminologią i rozwojem reguł gry w szachy w średniowiecznej Europie. Autorytet papieski niewątpliwie tym dokumentem wpłynął na osłabienie ataków ówczesnego kleru na grę w szachy, uważaną często za szkodliwą dla obyczajów.
Leon X (Giovanni de Medicis), papież w latach 1513 21, mecenas nauk, literatury i sztuk pięknych, był także gorącym miłośnikiem szachów. Patronował on twórczości poetyckiej Marka Hieronima Vidy, autora sławnego poematu łacińskiego Scacchia ludus”, który stał się z kolei inspiracją dla Szachów” Jana Kochanowskiego. Grą w szachy pasjonował się także papież Urban VIII (1568 1644, Maffeo Barberini). Dobrym szachistą był Leon XIII (1810 1903, Vincenzo Gioacchino Pecci, papież od 1878 roku), którego ulubionym partnerem, jeszcze za czasów kardynalskich był Ojciec Guila. Przedostatni papież, Jan Paweł I (1912 1978, Albino Luciani), panujący zaledwie 33 dni, chętnie grywał w szachy piastując na przełomie lat pięćdziesiątych-sześćdziesiątych funkcje ordynariusza diecezji Vittorio Veneto. Zachowały się notatki z zapisami rozgrywanych wówczas partii.
Do miłośników szachów, i to nie tylko w dziedzinie gry praktycznej lecz także w problematyce, zaliczyć możemy również obecnego polskiego” papieża Jana Pawła II (Karola Wojtyłę), który szczególnie udzielał się obu tym pasjom w okresie studiów w Krakowie w latach czterdziestych, jeszcze przed otrzymaniem święceń kapłańskich. Krewnym Karola Wojtyły był wybitny nasz kompozytor szachowy Marian Wróbel, co w pewnym stopniu tłumaczy zainteresowania twórczością problemistyczną. Na łamach francuskiego czasopisma Europe Echecs” (w numerach 1 i 4 z r.b.) opublikowane zostały cztery zadania autorstwa Karola Wojtyły, pochodzące z 1946 roku, z których dwa były już przedtem zamieszczone w ukazującym się w Krakowie periodyku studentów-katolików, zaś dwa dalsze dopiero obecnie ujawnione zapisane ręcznie na kartce notesu, ofiarowane przyjacielowi, Michałowi Rodzajowi, (obecnie zamieszkałemu w Lizbonie). On to właśnie, jak również Paweł Żartobliwy (przebywający na Malcie), obaj przyjaźniący się za czasów studenckich z Karolem Wojtyłą, nadesłali te materiały i informacje do redakcji Europe Echecs”, skąd zadania te przedrukowujemy.
Codziennie nowe informacje z Wadowic publikujemy na wiadomosciwadowice.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na wiadomosciwadowice.pl/wydarzenie.
Papież był wzruszony artykułami na łamach Europe Echecs”, przypominającymi Jego przywiązanie do gry w szachy.
Dziękując nadesłał swoje niepublikowane dotąd zadanie z 1946 r. z dedykacją dla wspomnianego miesięcznika, załączając wyraz sympatii i apostolskiego błogosławieństwa.
Brak czasu nie pozwala obecnie papieżowi na grę w szachy. Nie zarzucił On jednak zupełnie kontaktów z szachownicą. Ostatnio na krótko jeszcze przed śmiercią kardynała Villot grywał z nim w szachy.
Zadania szachowe opracowane przez Karola Wojtyłę w 1946 r. Zachęcamy do ich rozwiązania.
A oto rozwiązania:
Opracowanie: Karolina Krzeszowska, Marcin Witkowski
Skany: Dorota Nosek
Wadowickie Centrum Kultury im. M. Wadowity, wck.wadowice.pl/, wck.wadowice.pl/szachowe-pasje-karola-wojtyly/
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Motomikołaje wjadą na wadowicki rynek. Potem ruszą do Andrychowa

108 stoisk i warsztaty o AI. Festiwal nauki w Krakowie już w grudniu

Kontrola w gminie Spytkowice: 0,37 promila i cofnięte uprawnienia

Czterech poszukiwanych zatrzymanych w jeden dzień. Jeden wyszedł po wpłacie grzywny

Cztery przyjaciółki, brydż i komedia Bagateli. Spektakl w Wadowicach

Wajda i higiena cyfrowa w jednym programie. Dwa bezpłatne spotkania w Wadowicach

Strażacy z Wadowic wicemistrzami Małopolski w siatkówce

Kolędy i popowe przeboje spotkają się na świątecznej scenie Meloarte

Dwa turnieje w Wadowicach wesprą czteroletnią Liliankę Wójcik

Trzech kierowców straciło prawa jazdy. Jeden jechał 159 km/h

Afryka, pociąg przez Saharę i pomoc dla Lilki. Arun Milcarz wystąpi w Jaroszowicach

Przemysł 4.0 w Zagórniku. Bezpłatne warsztaty dla firm z powiatu

Tydzień po zamachu w szpitalach było 9 rannych. 141 policjantów skierowano do Warszawy

Bezpłatne badania dla rolników. Trzy dni profilaktyki w Wadowicach
Przydatne dane teleadresowe
- Komenda Powiatowa PSP Wadowice - kontakt, JRG, sprawy prewencyjne
- Urząd Stanu Cywilnego w Stryszowie - kontakt, godziny, sprawy do załatwienia
- Wadowickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji - kontakt, BOK, e-usługi
- Oddział Celny w Andrychowie - kontakt, godziny i zakres działań
- TERMOWAD Wadowice - kontakt, awarie, przyłączenie do sieci ciepłowniczej
- Przedsiębiorstwo Komunalne EKO Chocznia - kontakt, instalacja MBP, składowisko odpadów
